16.02.2026

Թեմա ՝ Տեքստային խնդիրների լուծումը ՝ գծային հավասարումների միջոցով։

Խնդիրներ 349, 350, 351, 352

Խնդիր349

Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու։ Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին , քան ականջ։ Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ։

Կատուները – նշ. x

ականջները — կլ. 2x

թաթերը – կլ. 4x

4x -2x = 10

2x = 10

x = 10 : 2 = 5 ( կատու)

Պատ՝. 5կատու։

Խնդիր 350

Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով։ Ամեն շան հասավ 6 , իսկ ամեն կատվի՝ 5 պաքսիմատ։ Քանի շուն ու քանի՞ կատու կերակրեցին։

Շները – նշ. x հատ   պակսիմատ 6x

Կատուները – կլ. (10 – x) հատ պակսիմատ (10 – x)5 հատ

Հավասարումը կլինի՝

6x + (10 – x)5 = 56

6x + 50 – 5x = 56

x = 56 – 50 = 6(շուն)

10 – 6 = 4(կատու)

Պատ՝. 6շուն, 4 կատու։

Խնդիր351

Քանի՞ հավ ու քանի՞ ոչխար կար տնտեսությունում, եթե հայտնի է, որ բոլոր հավերն ու ոչխարները միասին ունեին

ա) 19 գլուխ և 46 ոտք

բ) 30 գլուխ և 74 ոտք։

ա) հավերը նշ – x հատ (գլուխ)

ոչխարները կլ. – (19 – x) (գլուխ)

հավերի ոտքերը կլ. -2x

ոչխարների ոտքերը կլ. – (19 – x)4

Հավասարումը կլինի՝

2x + (19 – x)4 = 46

2x + 76 – 4x = 46

76 – 46 = 4x – 2x

2x = 30

x = 30 : 2 = 15(հավ)

19 – 15 = 4(ոչխար)

Պատ՝. 15 հավ, 4 ոչխար։

բ) հավերը նշ – x հատ (գլուխ)

ոչխարները կլ. – (30 – x) (գլուխ)

հավերի ոտքերը կլ. -2x

ոչխարների ոտքերը կլ. – (30 – x)4

Հավասարումը կլինի՝

2x + (30 -x)4 = 74

2x + 120 – 4x = 74

120 – 74 = 2x

x = 46 : 2 = 23 (հավ)

30 – 23 = 7(ոչխար)

Պատ՝. 23 հավ, 7ոչխար։

Խնդիր 352

Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն ու քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար։

Եռանկյունը նշ. x հատ

Քառանկյունը կլ. (15 – x) հատ

Եռանկյունը – 3x անկյուն

Քառանկյունը — (15 – x)4 անկյուն

Հավասարումը կլինի՝

3x + (15 – x)4 = 53

3x + 60 – 4x = 53

60 – 53 = x

x = 7 (եռանկյուն)

15 – 7 = 8 ( քառանկյուն)

Պատ՝. 7 եռանկյուն, 8 քառանկյուն։

Էսսե — (Արտաշես I․,  Արտաշեսյաններ)

Արտաշես I-ն հին Հայաստանի կարևոր և նշանավոր թագավորներից էր։ Նա գահ է բարձրացել Ք.ա. II դարում և հիմնադրել է Արտաշեսյան արքայատոհմը։ Նրա կառավարման տարիները մեծ նշանակություն ունեցան Հայաստանի պատմության մեջ։

Արտաշես I-ի գլխավոր նպատակը հայկական հողերի միավորումն էր։ Նա կարողացավ ազատագրել և միավորել բազմաթիվ տարածքներ, ստեղծելով ուժեղ և կենտրոնացված պետություն։ Այդ պատճառով նրան հաճախ անվանում են միավորող թագավոր։ Նրա օրոք ամրապնդվեցին երկրի սահմանները, զարգացավ բանակը և կարգավորվեց պետական կառավարումը։ Արտաշես I-ն հիմնադրեց նոր մայրաքաղաք՝ Արտաշատը։ Այս քաղաքը դարձավ երկրի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը։ Արտաշատը կառուցվել էր հարմար վայրում, և այնտեղ զարգանում էին առևտուրը և արհեստները։

Արտաշեսյանները հին Հայաստանի հզոր արքայատոհմերից էին։ Այս արքայատոհմը հիմնադրել է Արտաշես I-ն։ Արտաշեսյանների կառավարման ժամանակ Հայաստանը դարձավ ուժեղ և ազդեցիկ պետություն տարածաշրջանում։ Արտաշեսյան թագավորները մեծ ուշադրություն էին դարձնում երկրի պաշտպանությանը և զարգացմանը։ Նրանք ամրապնդում էին սահմանները, զարգացնում բանակը և խրախուսում առևտուրը։ Այդ ժամանակ Հայաստանում կառուցվում էին քաղաքներ, զարգանում էին մշակույթը և տնտեսությունը։ Արտաշեսյանների ամենահայտնի ներկայացուցիչը Տիգրան Մեծն էր։ Նրա օրոք Հայաստանը դարձավ ընդարձակ և հզոր թագավորություն։ Երկիրը հասավ իր հզորության գագաթնակետին և կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանում։

Իմ կարծիքով, Արտաշես I-ն մեծ առաջնորդ էր, որովհետև նա մտածում էր երկրի հզորացման մասին և կարողացավ իրականացնել իր նպատակները։ Նրա գործունեությունը կարևոր հիմք դարձավ Հայաստանի հետագա զարգացման համար, իսկ ընդանրապես  Արտաշեսյան արքայատոհմը մեծ ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի պատմության վրա։ Նրանց շնորհիվ Հայաստանը դարձավ կազմակերպված, հզոր և զարգացած պետություն։ Այս ժամանակաշրջանը կարևոր էջ է մեր պատմության մեջ։