02-06.02.2026

Lesson 1

Book– English in mind: Having fun?

Cape Town is a popular city in South Africa. About two million tourists visit it every year. It is not the capital city, but many people like it very much. The city has beautiful and sunny weather. People can go shopping in the city centre. There are many activities like sports, swimming and surfing. Tourists can see animals and enjoy nature. Cape Town is a very nice place to visit.

Page– 64

Homework– Learn the dialogue by heart, ex. 10(a, b)- p. 65,

10 a. Find expressions 1-6 in the photostory. Who says them? How do you say the underlined parts in your language?

  1. This is no fun at all. —- Joel
  2. Hang on. —— Debbie
  3. No, don’t worry. —— Debbie
  4. I’m not going to tell people at school, either. —— Debbie
  5. it’s our fault. —— Debbie
  6. Let’s play a game, then. —- Pete

at all — ընդհանրապես

Hang on — Սպասեք

don’t worry — մի անհանգստացեք

either — կամ էլ

it’s — Սա

fault — սխալ

then — Ապա

Classwork- Check your progress

Lesson 2

Book– English in mind: Getting the
future wrong!

Page -68

Homework– Getting the
future wrong!- retell the text, ex. 2(a, b, c)- p. 69

Talking about the future

02.02.2026

78. Выберите правильный вариант:

Моя сестра – математик. Она работает … институте.а) в;  б) на 
Мой папа – историк. Он работает … музее.а) в;  б) на
Наша мама – тренер. Она работает … стадионе.а) в;  б) на
Мой дядя – политолог. Он работает … телевидении.а) в;  б) на
Наш друг –  ветеринар. Он работает … зоопарке.а) в;  б) на
Сергей Зуев – артист. Он работает … опере.а) в;  б) на
Его дочка – балерина. Она работает … филармонии.а) в;  б) на
Павел Петрович – врач. Сейчас он работает … курорте.а) в;  б) на

79. Работайте по модели:

                           Кто живёт в Китае?  В Китае живут китайцы.

1)    Кто живёт в Грузии? В Грузии живут грузины.

2)    Кто живёт в Америке? В Америке живут американцы.
3)    Кто живёт в Армении? В Армении живут армяне.
4)    Кто живёт в России? В России живут русские.

5)    Кто живёт в Англии? В Англии живут англичане.

6)    Кто живёт во Франции? Во Франции живут французы.

7)    Кто живёт в Германии? В Германии живут немцы.

80. Работайте по модели:

Это Япония. Здесь говорят и пишут по-японски. 
  1. Это Англия. Здесь говорят и пишут по-английски.
  2. Это Германия. Здесь говорят и пишут по-немецки.
  3. Это Грузия. Здесь говорят и пишут по-грузински.
  4. Это Россия. Здесь говорят и пишут по-русски.
  5. Это Украина. Здесь говорят и пишут по-украински.
  6. Это Франция. Здесь говорят и пишут по-французски.

29.01.2026

Վիլյամ Սարոյան,  <<Վելվետե շալվարը>>

Մարդկության մեծամասնությունը, եթե չասենք երբեք, ապա խիստ հազվադեպ է խորհում այն մասին, թե ինչ կարևոր բան է շալվարը: Սովորական մարդը առավոտյան շալվար հագնելիս և երեկոյան այն հանելիս, կամ օրվա որևէ այլ պահի, մի վայրկյան անգամ կանգ չի առնում մտածելու, եթե նույնիսիկ այդ մտքերը զվարճանալու համար լինեն միայն, թե ինչ դժբախտ կլիներ ինքը, եթե շալվար չունենար, ինչ խղճուկ տեսք կստանար, եթե ստիպված լիներ մարդկանց առաջ ներկայանալ առանց շալվարի, ինչքան անճոռնի կդառնար նրա շարժուձևը, որքան անհեթեթ՝ յուրաքանչյուր ասած խոսքը, ինչ կատարյալ՝ անուրախ նրա վերաբերմունքը կյանքի նկատմամբ:

Չնայած դրան, երբ ես տասնչորս տարեկան էի, կարդում էի Շոպենհաուեր, Նիցշե և Սպինոզա, աստծուն չէի հավատում ու նույնիսկ արհամարհում էի, թշնամանք ունեի Հիսուս Քրիստոսի ու կաթոլիկ եկեղեցու դեմ ու խելքիս փչել էր, թե փիլիսոփա եմ, այդ տարի ահա իմ և ամենախոր և նմանապես ամենաառօրյա մտքերը ժամանակ առ ժամանակ անդրադառնում էին «մարդ առանց շալվարի խնդրին», և, ինչպես կռահում եք, դրա շուրջ ունեցած մտքերս լինում էին մերթ մռայլ ու տխուր, մերթ էլ ուրախ ու զվարճալի: Եվ ես կարծում եմ, թե փիլիսոփա լինելու ամբողջ հաճույքը հենց այն է, որ կարող ես ճանաչել երևույթի ինչպես մեկ, այնպես էլ մյուս կողմը: Ուրեմն այսպես, մտածում էի ես, եթե մի մարդ ապրում է առանց շալվարի, ապա պետք է, որ նա խղճուկ արարած լինի, և դա, իրոք, այդպես է, մյուս կողմից էլ եթե այս նույն մարդը շալվարով աշխույժ է և բոլորի սիրելին, ապա ամենայն հավանականությամբ, առանց շալվարի էլ նույն աշխույժ ու սիրելին կմնա, դեռ ավելին, այդ վիճակը կհամարի սքանչելի առիթ սրամիտ կատակներ անելու համար: Այսպիսի մարդու գոյությունը բոլորովին էլ անհավանական չէր, ու ես հավատում էի (գոնե կինոնկարներում այդպես է), որ նա չէր շփոթվի, ճիշտ հակառակը՝ կիմանար ինչպես պահել իրեն և ինչը ոնց անել, որպեսզի բոլորին ներշնչի այն պարզ ճշմարտությունը, թե վերջապես շալվարի եղածը մի մեծ բան չէ, և դրա բացակայությունը դեռ չի նշանակում, թե աշխարհի վերջը եկել է կամ քաղաքակրթությունը դրանից կործանվում է:

Բայց միևնույն է, այն միտքը, թե օրերից մի օր հնարավոր է, որ ինքս մնամ առանց շալվարի, սարսափեցնում էր ինձ, առավել ևս, որ համոզված էի, թե չեմ կարողանա պատշաճ բարձրության վրա պահել ինձ և համոզել մարդկանց, թե նման չնչին բանի համար աշխարհը փուլ չի գա:

Ես ընդամենը մի շալվար ունեի, իմ քեռու շալվարը, որը հնաձև էր ու կարկատանների մեջ կորած: Նախքան ինձ հանձնելը, քեռիս հինգ տարի շարունակ հագել էր այդ շալվարը, իսկ հետո էլ ես սկսեցի ամեն առավոտ հագնել, ամեն գիշեր հանել:

Ստանալ և հագնել քեռուս շալվարը, նշանակում էր մեծ պատվի արժանանալ: Եվ ես ամենավերջին մարդը պիտի լինեի աշխարհում, եթե այդպես չհամարեի: Ես գիտեի, որ դա պատիվ էր ինձ համար և ընդունեցի շալվարը պատվի հետ միասին, և ես կրում էի շալվարն ու պատիվն էլ հետը, բայց դե շալվարը վրաս չէր նստում:

Այդ շալվարը չափազանց լայն էր գոտկատեղում և չափազանց նեղ՝ ներքևում: Մանկությանս տարիներին ես երբեք էլ լավ հագնվող չեմ համարվել: Եվ եթե պատահում էր, որ մարդիկ փողոցում շրջվում էին մեկ անգամ էլ ինձ նայելու, ինչպես հաճախ անում են հիմա, ապա միայն հետաքրքրությունից դրդված, թե արդյոք ո՞ւմ շալվարն է հագիս: Չորս գրպան կար քեռուս շալվարի վրա, չորսն էլ՝ ծակ: Եթե գործը հասնում էր փողին, գնումներ էի կատարում կամ մանր դրամ էի ստանում, ապա փողը ստիպված բերանս էի դնում ու շարունակ ուշքս վրաս էի պահում, որ հանկարծ կուլ չտամ:

Բնական է, որ ես ինձ շատ դժբախտ էի զգում: Ես կարդում էի Շոպենհաուերին և ատում մարդկանց, մարդկանցից հետո՝ աստծուն, աստծուց հետո, կամ գուցե առաջ, կամ գուցե միաժամանակ, ամբողջ աշխարհը, ամբողջ տիեզերքը, կյանքի ամբողջ անհեթեթ դրվածքը: Բայց, միաժամանակ, հասկանում էի, որ շալվարն ինձ տալով, քեռիս իմ բազում ազգականների միջից ինձ էր պատվի արժանացրել, և ես ինձ շոյված էի զգում ու ինչ-որ չափով հագնված: Ավելի լավ էր իմ քեռու շալվարի նման շալվար ունենալ, քան բոլորովին չունենալ, դառնորեն մտածում էի ես, և իմ ճկուն ու փիլիսոփայական ուղեղը արագորեն հասցնում էր այս միտքն իր ավարտին: Ենթադրենք, թե մի մարդ հասարակության մեջ հայտնվում է առանց շալվարի: Ոչ թե, որ նա այդպես է ուզում: Ոչ թե կատակի համար: Ոչ թե հանուն անհատական ոճի և կամ էլ ի հակառակ արևմտյան քաղաքակրթության, այլ պարզապես որովհետև մարդը հագնելու շալվար չունի, պարզապես որովհետև շալվար գնելու փող չունի:

Ենթադրենք, թե նրա հագին ամեն ինչ կա, բացի շալվարից՝ վարտիք, կիսագուլպաներ, կոշիկներ, վերնաշապիկ, դուրս է գալիս այդպես փողոց և նայում ուղիղ մարդկանց աչքերին: Չէ, դուք պատկերացնո՞ւմ եք: Տիկնայք, ես շալվար չունեմ, պարոնայք, ես փող չունեմ: Եվ ի՞նչ: Ոչ շալվար ունեմ, ոչ էլ փող: Բայց դե ես այս երկրի բնակիչն եմ և միտք ունեմ մնալ այդպիսին մինչև շունչս չփչեմ կամ աշխարհի վերջը չգա: Ես մտադիր եմ շարունակել իմ երթը աշխարհում, թեկուզև առանց շալվարի:

Հետաքրքիր է, ինչ կարող ես անել: Կարո՞ղ են արդյոք այդ մարդուն բանտ նետել: Եթե այո, ապա ի՞նչ ժամկետով: Եվ ինչի՞ համար: Ի՞նչ կարգի հանցանք պիտի համարվի արդյոք եղբայրակիցների առջև առանց շալվար հայտնվելը:

Իսկ եթե նրանք հանկարծ խղճան ինձ, մտածում էի ես, եթե հանկարծ ուզենան ինձ մի հին շալվար նվիրել: Այդ մտքից անգամ ես ուղղակի խենթանում էի: Միայն թե չփորձեք տալ ինձ ձեր հին շալվարը, կգոռամ ես նրանց երեսին: Չփորձեք բարի լինել իմ նկատմամբ: Ես չեմ ուզում ձեր հին շալվարը, ես ոչ էլ ձեր նոր շալվարն եմ ուզում: Ես ուզում եմ խանութից գնված իմ սեփական շալվարն ունենալ, բոլորովին նոր, ճիշտ իմ վրայով, պիտակը, անվանումը, ամեն ինչ տեղը-տեղին: Ես ուզում եմ իմ սեփական գրողի տարած շալվարն ունենալ, այլ ոչ թե որևէ մեկի: Ես աշխարհ եմ եկել և ուզում եմ իմ շալվարն ունենալ:

Ես սոսկալի կատաղում էի այն մտքից, թե որևէ մեկը կարող է ինձ խղճալ, դա անհնար բան էր: Անհնար էր պատկերացնել, թե որևէ մեկը կարող է ինձ որևէ բան շնորհել: Ես ուզում էի ինքս հոգալ իմ կարիքները: Ի՞նչ արժե այս շալվարը: Երեք դոլա՞ր: Շատ լավ: Վերցնում եմ: Միայն այսպես: Ոչ մի կմկմոց, ոչ մի բան: Ինչքա՞ն: Երեք դոլա՞ր: Շատ լավ: Փաթաթեք:

Այն օրը, երբ առաջին անգամ հագա իմ քեռու շալվարը, քեռիս մի քանի քայլ ետ գնաց, հարմար տեղ ընտրեց հայացքը վրաս գցելու համար և ասաց.

-Հրաշալի է նստում վրադ:
-Այո, սըր,-ասացի ես:
-Վերևում բավականին ազատ է,- ասաց նա:
-Այո, սըր,- ասացի ես:
-Իսկ ներքևում շատ քիփ է ու գեղեցիկ,- ասաց նա:
-Այո, սըր,- ասացի ես:

Իսկ հետո, սատանան գիտի, թե ինչու, թերևս այն պատճառով, որ շալվար հագնելու փառավոր ավանդույթը վերջապես մի սերնդից փոխանցվեց մյուսին, քեռիս խորապես հուզված սեղմեց ձեռքս, ուրախությունից և հիացմունքից գունատվեց ու կորցրեց խոսելու ընդունակությունը: Նա դուրս փախավ տնից այնպես, ինչպես կարելի է փախչել շատ հուզիչ ու ցնցող տեսարանից: Իսկ ես, երբ մենակ մնացի, փորձեցի հասկանալ կհաջողվի՞ ինձ արդյոք շալվարը հագիս տեղից տեղ փոխադրվել, եթե իհարկե զգույշ լինեմ: Պարզվեց, որ այո, քայլել կարող եմ: Չնայած ես ինձ կաշկանված էի զգում, բայց այնուամենայնիվ, քայլել հնարավոր էր: Չեմ կարող ասել, թե ինձ ապահով էի զգում, բայց մերկությունս հո ծածկված էր, գիտեի նաև, որ շարժվել կարող եմ, բացի այդ, հուսով էի, որ օրեցօր կվարժվեմ և կսովորեմ արագ քայլել: Պարզապես հարմարվել էր պետք: Մի երկու ամիս թերևս դժվար կլիներ, սակայն, ես հուսով էի, որ ժամանակի ընթացքում կսովորեմ այս շալվարը հագիս քայլել աշխարհի առաջ հաստատուն և խիստ տպավորիչ ձևով:

Մի քանի ամիս հագա իմ քեռու շալվարը և դրանք իմ կյանքի ամենադժբախտ ամիսներն էին:

Ինչո՞ւ, կհարցնեք: Որովհետև վելվետե շալվարը այն ժամանակ ամենանորաձևն էր համարվում: Սկզբից սովորական վելվետե շալվարն էր նորաձև, իսկ մի տարի անց Կալիֆոռնիայում իսպանական վերածնունդ սկսվեց և իսպանական ոճով կարված վելվետե շալվարը դարձավ նորաձևության վերջին խոսքը: Այս շալվարը, որի փողքերը լայնանում էին զանգի նման և եզերված էին կարմիր գույնով, շատ դեպքերում հինգ մատնաչափ բարձրություն ուներ կոնքերում, հաճախ էլ գոտկատեղը զարդարված էր լինում փոքրիկ նախշերով: Տասնչորս տարեկան տղաները այսպիսի շալվարով ոչ միայն ապահով ու ազատ էին իրենց զգում, այլև գիտեին, որ նորաձև են հագնված և բնականաբար ինչ ուրախ բան էլ խելքներին փչեր, կարող էին անել, կարող էին վազվզել աղջիկների ետևից, շաղակրատել նրանց հետ և նման բաներ: Իսկ ես չէի կարող: Բնական բան էր, կարծում եմ, որ այդ հանգամանքներում ես ամենայն մռայլությամբ անդրադարձա Շոպենհաուերին և սկսեցի ատել կանանց, ապա տղամարդկանց, երեխաներին, եզներին, ընտանի կենդանիներին, ջունգլիների գազաններին և ձկներին:

Վերջապես ի՞նչ է կյանքը, հարցնում էի ես: Եվ ինչո՞ւ են նրանք այդպես երևակայում իրենց, միթե միայն նրա համար, որ իսպանական թավշյա շալվարներ են հագնում: Իսկ Շոպենհաուեր կարդացե՞լ են: Ոչ: Գիտե՞ն, որ աստված գոյություն չունի: Ոչ: Նրանք տգետ են: Նրանք հագնում են սքանչելի վելվետե շալվարներ, բայց տգիտությունից կուրացել են: Նրանք չգիտեն, որ ամեն ինչ ծաղր է ու իրենք էլ այդ չարաբաստիկ խաղի զոհերը:

Ես դառնորեն ծիծաղում էի նրանց վրա:

Այնուամենայնիվ, ես երբեմն մոռանում էի իմացածս, մոռանում էի, թե ինչ եմ սովորել Շոպենհաուերից, անմեղությամբ լցված, առանց այս կամ այն խորը փիլիսոփայական մտքի ուրախ ու զվարթ ընկնում էի աղջիկների ետևից ու դառնում նրանց ծիծաղի առարկան: Եվ միայն քեռուս շալվարի պատճառով: Ախր այդպիսի շալվարով աղջիկների ետևից չեն ընկնում: Դա դժբախտ, չարաբաստիկ, մելամաղձոտ շալվար էր և նրանով աղջիկներին հաճոյանալը շատ ողբերգական բան էր, իսկ կողքից նայողի համար՝ խիստ զավեշտական: Ես սկսեցի ձեռքս ընկած գրոշն անգամ հավաքել և համբերատար սպասել: Ոչինչ, կգա այն օրը, երբ ես խանութ կմտնեմ ու կասեմ նրանց, թե ուզում եմ իսպանական վելվետե շալվար գնել, և որ գինը ինձ համար նշանակություն չունի:

Անցավ դառնություններով լի մի տարի: Փիլիսոփայական մտքերի և մարդկանց նկատմամբ ունեցած ատելության տարի:

Ես կոպեկ առ կոպեկ փող էի հավաքում, որպեսզի օրերից մի օր իսպանական վելվետե սեփական շալվար ունենամ: Դրանով ես ձեռք կբերեմ ոչ միայն վստահություն և ապահովություն, այլև մի հագուստ, որի մեջ անհնար է ուրախ և զվարթ չլինել:

Ուրեմն այսպես, ես փող հավաքեցի անհրաժեշտ չափով, ինչպես որոշել էի, գնացի խանութ, ինչպես որոշել էի, և իսպանական վելվետե շալվար գնեցի ինձ համար, ինչպես որոշել էի, բայց մի ամիս անց, երբ դասերը սկսվեցին ու ես դպրոց գնացի, տեսա, որ միայն ես էի հագել այդ հատուկ ոճի վելվետե շալվարից: Ինչպես երևում է, իսպանական վերածնունդը վերջացել էր: Այժմ նորաձև էր համարվում պարզ, վելվետե շալվարը՝ առանց նախշերի ու այլ բաների: Ուղղակի սովորական վելվետե շալվար:

Էլ ինչպե՞ս կարող էի ես ուրախ ու զվարթ լինել: Ոչ, ուրախ ու զվարթ տեսք ես, իհարկե, չունեի: Եվ դա գործը ավելի էր փչացնում, քանի որ իմ շալվարը ուրախ ու զվարթ շալվար էր: Իմ սեփական շալվարը: Իմ փողերով գնված շալվարը ուրախ ու զվարթ տեսք ուներ: Իսկ դա պարզապես նշանակում էր, մտածում էի ես, անկախ այն բանից, թե ինչո՞վ եմ զբաղված, ես նույնպես պետք է իմ շալվարի նման ուրախ ու զվարթ լինեի: Եթե ոչ, ուրեմն աշխարհում արդարություն չկա: Եվ, իսկապես, ես հո չէի կարող այդպիսի շալվարով դպրոց գնալ և ուրախ ու զվարթ չլինել, այնպես որ որոշեցի հենց ուրախ ու զվարթ էլ լինել: Ես սրամտում էի ամեն առիթով և այդ պատճառով անընդհատ հարվածներ էի ստանում վզակոթիս, և շատ հաճախ ծիծաղում էի ու տեսնում, որ հիմնականում, երբ ես ծիծաղում եմ, մնացած բոլորը լուռ են:

Դա այնպիսի մղձավանջ էր, որ ես թողեցի դպրոցը: Այժմ համոզված եմ, որ ես այն փիլիսոփան չէի դառնա, ինչ հիմա եմ, եթե չլիներ այն տառապանքը, որ ես ապրեցի իսպանական ոճի իմ վելվետե շալվարի պատճառով:

Առաջադրանքներ:
1
Կարդալ պատմվածքը։
2
Անծանոթ բառերը դուրս գրել և բառարանի օգնությամբ բացատրել։

Պատշաճ – հարկ եղած ձևով

Ավանդույթ – պատմականորեն հաստատված կարգ

Շաղակրատել – լեզվին տալ

Մելամաղձոտ – տխուր


3
Բնութագրիր գլխավոր հերոսին։

Գլխավոր հերոսը դեռահաս տղա է։ Նա հաճախ տխուր է և շատ է մտածում։ Չի սիրում, երբ իրեն խղճում են, ուզում է ամեն ինչ ինքը անել։ Շալվարի պատճառով իրեն վատ է զգում, բայց համբերատար է և փող է հավաքում ու գնում իր նորաձև շալվարը։

Հավասարակշռության, մաշկամկանային, համի և հոտառության զգայարաններ

Հավասարակշռության զգայություն:

Ներքին ականջում լսողության ֆունկցիա իրականացնող խխունջի հարևանությամբ գտնվում է հավասարակշռության (անդաստակային) օրգանը:Այն պահպանում է հավասարակշռությունը և կարգավորում մարմնի դիրքը տարածության մեջ: Հավասարակշռության օրգանը բաղկացած է երեք փոխուղղահայաց կիսաբոլոր խողովակներից և երկու` ձվաձև ու կլոր պարկիկներից:

slide_19.jpg

Պարկիկները լցված են հեղուկով և նրանցում կան բազմաթիվ մազանման զգացող բջիջներ և կրային բյուրեղներ (ականջաքարեր): Մարմնի բնականոն դիրքում բյուրեղները գտնվում են մազակազմ բջիջների որոշակի խմբի վրա՝ գրգռելով դրանց: Դիրքի փոփոխության դեպքում հատակում հայտնվում է ընկալիչների այլ խումբ: Բյուրեղները տեղաշարժվում են և գրգռում են այդ խումբը, որտեղից նյարդային գրգիռը, հասնելով հավասարակշռության կենտրոն, տեղեկացնում է մարմնի դիրքի փոփոխման մասին: 

Գլխուղեղում (ուղեղիկ և մեծ կիսագնդերի շարժողական գոտի) վերլուծվում է տեղեկատվությունը, և պատասխան գրգիռն ուղղվում է մկանների համապատասխան խմբեր, որոնց համաձայնեցված կծկմամբ վերականգնվում է մարմնի բնականոն դիրքը: 

Անկշռելիության պայմաններում ականջաքարերը չեն նստում պարկիկների հատակին և չեն գրգռում որևէ ընկալիչ, ինչի արդյունքում տիեզերագնացները, շարժվելով Երկրագնդի շուրջ, փակ աչքերով չեն կարող որոշել իրենց մարմնի դիրքը տիեզերանավում: Նրանց անընդհատ թվում է, թե վայր են ընկնում: Նույն զգացողությունն է առաջանում ազատ անկում կատարող մարդու մոտ:

26.01.2026

72. Допишите окончания:

Это сад. Этот сад очень большой. Этот компьютер. Этот компьютер самый дорогой. Это наш учитель Георгий Константинович. Этот учитель умный и добрый. 

Это машина. Это машина уже старая. Это квартира. Это квартира самая светлая. Это учительница. Это учительница умеет и любит работать.

Это кафе. Это кафе я очень люблю. Это платье. Это платье в шкафу. 

Это ваза и чашка. Эти вещи на столе. Это спортсмены. Эти спортсмены здесь отдыхают. 

73. Запишите антонимы:

высокий —  низкий                   дешёвый —  дорогой

громкий — тихий                        умный —      глупый

новый —  старый                      горячий — холодный

зимний – летний                     скучный — интересный

76. Допишите слова: 

Это Париж, Франция. Здесь живут  французы.  Анна-Мария – француженка.  Ее муж – француз. Его зовут Филипп.  Они журналисты. Анна-Мария и Филипп знают не только французский  язык, но и английский. Анна-Мария хорошо читает и пишет по-английски. Она свободно говорит  по-английски. А Филипп хорошо говорит, но ещё  плохо пишет по-англиским

Это Канада. Канада очень большая страна. Здесь живут канадцы. Здесь говорят по- французский  и по-англйски. Джоэл – канадец Он экономист. Джоэл  свободно говорит, читает и пишет по-англиски и по-французски.

Мы грузини. Мы свободно говорим по-грузински. А еще мы умеем читать, писать и говорить по-русский.

77. Допишите окончания:

Ира сегодня обедает  (где?)    а) дома; б) на кухни; в) в ресторане
Мой брат сейчас живёт(где?)    а) на севере; б) на углу; в) в Индии
Бабушка и дедушка живут (где?)    а) в городе; б) в деревне; в) в Италии
Дети  сидят(где?)    а) в классе; б) на уроке; в) на  голове
Кино смотрят(где?)    а) на экране; б) на мониторе; в) на диване
Туристы живут(где?)    а) в Москве; б) в отеле; в) в центре
Дядя работает(где?)    а) в магазине; б) в администрации; в) в поликлинике
Друзья живут(где?)    а) на юге; б) в Азии; в)  на берегу
Саша Кузнецов сейчас учится(где?)    а) в Киеве; б) в Сибире; в) в Лондоне
Эрмитаж (где?)    а)  на площаде; б) в России; в) в Петербурге
Наша семья отдыхает(где?)    а) на курорте; б) в парке; в) на море
Оля сейчас(где?)    а) в аэропорте; б) в библиотеке; в)  на конференции
Наш офис здесь,(где?)    а) в городе; б) на проспекте; в) в филармонии
Концерт вечером,(где?)    а) в консерватории; б) в театре; в) в парке
Мы все работаем(где?)    а) в музее; б) на заводе; в) в бухгалтерии
Лена читает  (где?)    а) в саду; б) на диване; в)  в комнате
Дети гуляют  (где?)    а) в парке; б) в лесу; в)  в саду
Они обедают  (где?)     а) в кафе; б) в буфете; в) в ресторане

25.01.2026

Գործնական աշխատանք

Տրված բառերը ըստ խոսքի իմաստի երեք խմբի բաժանի՛ր և այդ խմբերի անվանումները գրիր:

Ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղ­կավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ, վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ, ճկուն, սողալ, իջնել, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիո, առվակ պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ. գաղտնի, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, ոսկեզօծել, երկաթյա:

ԳոյականԱծականԲայ
ԾաղիկՋինջՎազել
ժամացույցբուրավետթրթռալ
ջուրմեծթիավարել
սարջրոտջրել
մարդուրախգնալ
երեխածաղկավետլողալ
նավաստիհրաշալիվազվզել
օձմաքուրսողալ
ինքնաթիռճկունիջնել
առվակՍևբացվել
գարունպայծառգոռգոռալ
թիթեռսպիտակբարձրանալ
պահակգաղտնիպահել
նավակոսկեզօծոսկեզօծել
հատիկերկաթյաչխչխկալ

Գործողություն ցույց տվող  բառերը (բայերը) ածանցների օգնությամբ  ո՞վ  կամ ի՞նչ  հարցին պատասխանող  բառե՛ր (գոյականներ) դարձրու:

Օրինակ՝ սպասել- սպասավոր. սպասյակ. սպասուհի. սպասում:
Գործել, վազել, հարցնել, իշխել, բժշկել, բացել, ուսուցանել, ճեղքել, պահել, հյուսել, բանել, գրել, հիանալ, զգալ:

Գործել – գործիչ

Վազել – վազորդ

Հարց – հարցում

Իշխել – իշխան

Բժշկել – բժիշկ

Բացել – բացիչ

Ուսուցանել – ուսուցանող

Ճեղքել – ճեղք

Պահել – պահակ

Հյուսել – հյուսվածք

Բանել – բանվոր

Գրել – գրող

Հիանալ – հիացմունք

Զգալ — զգացմունք

Փակագծերում տրված բայերր գրի´ր պահանջված ձևով:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, (փորձել) կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել (չկարողանալ): Նա մի քիչ (մտածել)ու մանր քարեր (լցնել) կճուճի մեջ: Ջուրը (բարձրանալ), (հասնել) կճուճի բերանին: Ու ագռավը (հագեցնել) ծարավը:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, (փորձել)  փորձեց կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել (չկարողանալ)  չկարողացավ: Նա մի քիչ (մտածել)  մտածեց ու մանր քարեր (լցնել)  լցրեց կճուճի մեջ: Ջուրը (բարձրանալ)  բարձրացավ, (հասնել)  հասավ կճուճի բերանին: Ու ագռավը (հագեցնել) հագեցրեց ծարավը:

Առաջադրան գրքից

193. Ընդգծված դերբայները դարձրո՛ւ բայեր:

Օրինակ`

Քայլող աղջիկ- աղջիկ, որը քայլում է:
Հեռացած ձմեռ- ձմեռը, որ հեռացել է:

Ա. Սլացող մեքենա, արևի շուրջը պտտվող մեքենա, թունելից դուրս եկող գնացք, պատրաստակամորեն հորը մտնող երեխա, փոշու ու մրի մեջ աշխատող մարդիկ:

Սլացող մեքենա – մեքենա, որը սլանում է։

Արևի շուրջը պտտվող մեքենա – մեքենա, որը պտտվում է արևի շուրջը։

Թունելից դուրս եկող գնացք – գնացք, որը դուրս է եկել թունելից։

Պատրաստակամորեն հորը մտնող երեխա – երեխա, որը պատրաստակամորեն մտնում է հորը։

Փոշու ու մրի մեջ աշխատող մարդիկ – մարդիկ, որոնք փոշու ու մրի մեջ աշխատում են։

Բ. Ընկած գրիչ, մոռացված երգ, թիթեռի հետևից ընկած երեխա, արձակված ու կախված վարագույր, լուծված խնդիր, գիշերվա անձրևից խոնացացած օդ:

Ընկած գրիչ – գրիչ, որը ընկել է։

Մոռացված երգ – երգ, որը մոռացվել է։

Թիթեռի հետևից ընկած երեխա – երեխա, որը ընկել է թիթեռ հետևից։

Արձակված ու կախված վարագույր – Վարագույր, որը կախվել ու արձակվել է։

Լուծված խնդիր – խնդիրը, որը լուծվել էր։

194. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայից կազմված դերբայներով (ապրելիս, ապրող, ապրած, ապրել):

Նրա ապրած երկար ու ձիգ տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել:

Գետափին՝ զով ծառերի ստվերում ապրելիս հիշում էր իր անապատը, խանձված ավազը:

Կարտոֆիլի արտում ապրող բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝  նոր տարածություններ գրավելու:

Ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ապրել հեռու մի դաշտում:

195. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայի դիմավոր ձևերով:

Քանի՛ տարի ապրում ես մեր երկրում ու չգիտե՞ս մեր օրենքները:
Եթե մի երկու ամիս էլ ապրեք այս  խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը:
Մի քանի օր այստեղ ապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը:

Այստեղ պիտի ապրեմ ուրիշ ելք չունեմ:
Դու երկար ապրեցիր այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր:

26.01.2026

Թեմա՝ Մեկ անհայտով գծային հավասարումներ։

328.Լուծեք հավասարումը.

ա) x + 4 = 9

x = 9 – 4 = 5

բ) x + 5 = 5

x = 5 – 5 = 0

գ) x – 8 = 8

x = 8 + 8 = 16

դ) x + 2 = -4

x = — 4 – 2 = — 6

ե) 7x = 10

x = 10/7 = 1 3/7

զ) 5x = 1

x = 1/5

է) 1/3 x = 2

x = 2 : 1/3 = 2 • 3/1 = 6

ը) 3x = 1/7

x = 1/7 : 3 = 1/7 • 1/3 = 1/21

թ) 12x = 0

x = 0 : 12 = 0

ժ) -3x = 0

x = 0 : (-3) = 0

ի) -x = 0

x = 0 : (-1) = 0

լ) -1/2 x = 0

x = 0 : (-1/2) = 0

330. Լուծեք հավասարումը.

ա) 3x – 5 = 0

3x = 5

x = 5 : 3 = 5/3 = 1 2/3

բ) 7x – 4 = 0

7x = 4

x = 4/7

գ) 7 – x = 0

x = 7

դ) 5 – x = 0

x = 5

ե) 18 – 10x = 0

18 = 10x

x = 18/10 = 1,8

զ) 15 – 7x = 0

15 = 7x

x = 15/7 = 2 1/7

է) x – 2x + 3 = 7

— x + 3 = 7

3 – 7 = x

x = -4

ը) 2x – 4x – 1 = 0

-2x – 1 = 0

2x = -1

x = -0,5

թ) 3x – 5 = x

3x – x = 5

2x = 5

x = 5/2 = 2,5

ժ) 4x – 2 = x

4x – x = 2

3x = 2

x = 2/3

ի) x – 3 = 2x + 1

-1 – 3 = 2x – x

x = — 4

լ) 3x + 2 = 5x – 7

7 + 2 = 5x – 3x

2x = 9

x = 9/2 = 4,5

331.Լուծեք հավասարումը.

ա) 7x – 3 + x = 4x – 9 + 5x

8x – 3 = 9x – 9

9 – 3 = 9x – 8x

x = 6

բ) x + 5 – 8x = 7 + 2x – 4

-7x + 5 = 3 + 2x

-3 + 5 = 7x + 2x

2 = 9x

x = 2/9

գ) x + 0,2 = 0,4x + 3,2

— 3,2 + 0,2 = 0,4x – x

— 3 = — 0,6x

x = 3 : 6/10 = 3 • 10/6 = 5

դ) 0,5x – 3 = 0,8 – 1,4x

0,5x + 1,4x = 0,8 + 3

1,9x = 3,8

x = 3,8 : 1,9 = 2

ե) 2/3 – 3x = ½ x -2 + x

2/3 + 2 = ½ x + 3x + x

8/3 = 9/2 x

x = 8/3 : 9/2 = 8/3 • 2/9 = 16/27

զ) 5 – 1/3 x – ½ = ¼ x

5 – ½ = ¼ x + 1/3 x

4 ½ = 7/12 x

9/2 = 7/12 x

x = 9/2 : 7/12 = 9/2 • 12/7 = 54/7 = 7 5/7

է) 2x/7 – x/4 = 1

x/28 = 1

x = 28

ը) x/3 + x/2 = 6

2x/6 + 3x/6 = 6

5x/6 = 6

5x = 36

x = 36/5 = 7 1/5 = 7,2

Հանդիպում Կրթահամալիրի տնօրենի թեկնածուի՝ Լուսինե Փաշայանի հետ

Այսօր մեր ջոկատին հյուր էր եկել Կրթահամալիրի տնօրենի թեկնածու Լուսինե Փաշայանը։ Նա մեզ ներկայացրեց Կրթահամալիրի զարգացման ծրագիրը, խոսեց առկա խնդիրների, նրանց լուծման մասին։ Թեյի սեղանի շուրջ մենք խոսեցինք մեզ հուզող խնդիրների և հարցերի մասին։ Բավականին շատ հարցեր տվեցինք և համոզված ենք, որ այդ հարցերը լուծում կունենան։ Հանդիպումը շատ հետաքրքիր էր։

Screenshot
Screenshot
Screenshot
Screenshot
Screenshot
Screenshot

16.01.2026

Թարգմանական աշխատանք

Интересные факты о тыкве

16.01.2026

1.Ежегодно в США производится 1,5 миллиарда фунтов тыквы. 80 процентов этого урожая (около 800 миллионов тыкв) созревают для сбора в один единственный месяц года — октябрь.
2.Существует более 45 различных сортов тыквы. Они различаются по цвету, включая оранжевый, красный, желтый и зеленый, и носят такие названия, как «Хулиган», «Сахарёнка» и «Апельсиновый смузи».
3.Технически тыква — это фрукт, зимняя тыква из семейства Cucurbitaceae, к которому также относятся огурцы и дыни.
4.Все части тыквы съедобны: кожура, листья, цветы, мякоть, семена и стебли.
5.Интересно, что тыквы на 92 процента состоят из воды.
6. Несмотря на низкую энергетическую ценность, тыквы являются отличным источником калия, витамина А и бета-каротина — мощного антиоксиданта, придающего оранжевым овощам и фруктам их цвет.
7.Ученые считают, что тыквы появились в Северной Америке около 9000 лет назад.Самые древние семена тыквы были найдены в Мексике и датируются периодом между 7000 и 5550 годами до нашей эры.
8.Тыквы (наряду с другими видами кабачков) исторически являлись важным продуктом питания для коренных американцев. Они выращивали кабачки вдоль берегов рек рядом с кукурузой и бобами, используя метод посадки, который назывался «методом трёх сестёр», позволявший трём культурам поддерживать друг друга. Кукуруза служила опорой для бобов; бобы получали солнечный свет и поддерживали устойчивость стеблей кукурузы в ветреные дни, а также питали почву; а тыквы защищали неглубокие корни кукурузы и предотвращали рост сорняков.

1. Միացյալ Նահանգները տարեկան արտադրում է 1.5 միլիարդ ֆունտ դդում: Այս բերքի 80 տոկոսը (մոտավորապես 800 միլիոն դդում) հասունանում է բերքահավաքի տարվա մեկ ամսում՝ հոկտեմբերին:

2. Դդմի ավելի քան 45 տարբեր տեսակ կա: Դրանք տարբերվում են գույնով, այդ թվում՝ նարնջագույն, կարմիր, դեղին և կանաչ, և ունեն այնպիսի անվանումներ, ինչպիսիք են՝ «Խուլիգան», «Շաքարային դդում» և «Նարնջագույն սմութի»:

3. Տեխնիկապես, դդումը միրգ է, ձմեռային դդում Cucurbitaceae ընտանիքից, որը ներառում է նաև վարունգ և սեխ:

4. Դդմի բոլոր մասերը ուտելի են՝ կեղևը, տերևները, ծաղիկները, միջուկը, սերմերը և ցողունները:

5. Հետաքրքիր է, որ դդումները 92 տոկոսով բաղկացած են ջրից: 6. Չնայած ցածր էներգետիկ արժեքին, դդումները կալիումի, A վիտամինի և բետա-կարոտինի հիանալի աղբյուր են, որը հզոր հակաօքսիդանտ է, որը նարնջագույն բանջարեղենին և մրգերին տալիս է իրենց գույնը:

7. Գիտնականները կարծում են, որ դդումները հայտնվել են Հյուսիսային Ամերիկայում մոտ 9000 տարի առաջ: Ամենահին դդմի սերմերը հայտնաբերվել են Մեքսիկայում և թվագրվում են մ.թ.ա. 7000-ից 5550 թվականներին։

8. Դդումները (դդմի այլ տեսակների հետ միասին) պատմականորեն կարևոր սնունդ են եղել բնիկ ամերիկացիների համար։ Նրանք դդում էին աճեցնում գետերի ափերին՝ եգիպտացորենի և լոբու կողքին՝ օգտագործելով «երեք քույրերի մեթոդ» կոչվող տնկման մեթոդը, որը թույլ էր տալիս երեք մշակաբույսերին միմյանց աջակցել։ Եգիպտացորենը ծառայում էր որպես լոբու հենարան. լոբին ստանում էր արևի լույս և կայուն էր պահում եգիպտացորենի ցողունները քամոտ օրերին, ինչպես նաև սնուցում էր հողը. իսկ դդումները պաշտպանում էին եգիպտացորենի մակերեսային արմատները և կանխում մոլախոտերի աճը։